Каталог од меѓународната изложба организирана од Музеј на современата уметност – Скопје
27.11.2025 – 01.03.2026
Куратори:
Мира Гаќина и Јованка Попова
Претставени уметници:
Форензичка Архитектура
Денис Фереира да Силва и Арџуна Неуман
Дурмиш Ќазим
Џумана Мана
Палестински музеj
Зорица Зафировска
Превземи во ПДФ: Се што ни е заедничко: Институција која дише
Неуморниот Едукативен оддел под водство на кустос Бојана Јанева, придружени од уметници кои учествуваат во дел од тековните изложби во МСУ во декември 2025г. организираа редица активности приближувајќи ги уметноста, музејските програми и активизмот.
На 13 декември беше реализирана заедничка акција – уредување на патеката до МСУ со “Градинарот” како дел од поширока кампања “Институционални градини” на уметницата Зорица Зафировска. Работната иницијатива беше проследена со “МСУ Водич” на кустосот Бојана Јанева низ изложбите “Земјата која се промислува постојано” курирана од Рик Долфијн и Сѐ што ни е заедничко” курирана од Мира Гаќина и Јованка Попова во МСУ.
Фотографија: Маја Јаневска-Илиева
На 15 декември, во МСУ се реализираше прошетка низ изложбите „Земјата која се промислува постојано“ и „Се што ни е заедничко“ со учениците од IX-a одделение, под водство на наставничката Кристина Павлоска.
Учениците активно учествуваа и во едукативната работилница за изработка на семенски топчиња со Димитар Самарџиев од „Зелената арка“ организирана како дел од една поголема кампања на уметницата Зорица Зафировска, во рамките на изложбата „Се што ни е заедничко“.
Работилницата е наменета за деца и возрасни, кои ќе се запознаат со процесот на нивна изработка и корисност при засадување цветови, билки и дрвца во различни теренски региони и годишни времиња. Учесниците ќе научат како да спојат глина, семиња и ѓубриво за да создадат топчиња, кои ќе потпомогнат во обновувањето на цветните полиња и ливадите. Со нивна изработка и споделување учесниците се поттикнуваат да станат посветени чувари на животната средина.
Фотографии: Зорица Зафировска
THE LARGE GLASS 39/40, 2025
*Списанието се публикува на англиски јазик
CONTENT
INTRODUCTION:
RICK DOLPHIJN
06_ Thinking Earth:
RICK DOLPHIJN
in conversation with
MAJA AND RUBEN FOWKES
12_ Assemblages of Biocultural Enunciation: On Ferran Lega’s Thymus Vulgaris
CHRISTIAN ALONSO
18_ Words Cannot Capture the Swamp: How to Re-sense Swamp Life?
IRENA CHAWRILSKA
24_ As the Waves Water and Land… Thinking with Signe Lidén’s Tidal Sense
RICK DOLPHIJN
32_ Thinking with Thawing of the Frozen Rivers
KRISTIINA KOSKENTOLA
A PROJECT IN COLLABORATION WITH MANCHU SHAMANIC COMPOSER HAN XIAOHAN
42_ The Earth as the Non-Objective World: On Sunah Choi’s Monde
ALEX TAEK-GWANG LEE
46_ The Liquid Landscape in Situatedness
TIHOMIR TOPUZOVSKI
56_ Archipelagic Thinking on Floating Watersheds and Sunk Lands
TOSHIYA UENO
66_ CONCLUSION
The Earth is Thinking All Along… A Brief Travelogue in Concepts
CHRISTIAN ALONSO, IRENA CHAWRILSKA, RICK DOLPHIJN,KRISTIINA KOSKENTOLA, ALEX TAEK GWANG LEE, TIHOMIR TOPUZOVSKI, TOSHIYA UENO
EXHIBITIONS
76_ GROUP EXHIBITION
The Earth is Thinking All Along…
96_ SOLO EXHIBITION
Ibrahim Mahama
116_ COLLABORATIVE EXHIBITION
The East Remains Possible
128_ COLLABORATIVE EXHIBITION
Weaving Worlds: Collections in Dialogue
140_ COLLABORATIVE EXHIBITION
Forms That Fly
MATTHIEU LELIÈVRE
150_ GROUP EXHIBITION
All That We Have in Common
156_ 15TH BIENNIAL OF YOUNG ARTISTS
Tommorow Began Yesteday
NADA PRLJA AND SEBASTIAN CICHOCKI
168_ GROUP EXHIBITION
An Archive of Desires as a History of the Present
KUMJANA NOVAKOVA
174_ CONTRIBUTORS
Со задоволство соопштуваме дека уметникот Џем А. (@freezemagazine) подари две уметнички дела на Музејот на современата уметност – Скопје.
Неговите дела „Подни дела“ (2025) и „Музејот е привремено отворен“ (2025) ќе станат дел од уметничките збирки на музејот.
Со оваа донација, Џем А. го продолжува дијалогот што го започна со својата самостојна изложба во МСУ, отворајќи прашања за улогата на музејот како жив простор на заедничко создавање, грижа и преиспитување.
„Подни дела“ е тековна серија на скулптурални интервенции во форма на модифицирани знаци за претпазливост од „влажен под“. Секој објект содржи прилагодена порака што го имитира институционалниот јазик, истовремено поткопувајќи го неговиот авторитет преку спој на хумор и критика. Преку меметички стратегии, овие знаци функционираат како просторни интервенции чија логика се развива кумулативно и станува појасна со секоја нова средба.
„Музејот е привремено отворен“ е сајт-специфична уметничка интервенција која ја доведува во прашање претпоставената неутралност и стабилност на музејските институции. Поставувајќи низа хумористични и иронични „официјални“ знаци, Џем А. ја користи фразата како метафора за условноста на институционалното функционирање – нудејќи апсурдни, но длабоко точни опсервации за бирократските јазици на културата.
Хуморот во неговата работа функционира како критички механизам: музејот, наместо да се согледува како сериозен и стабилен „храм на културата“, се прикажува како привремен, кревок и условен простор – чија отвореност постои само во рамки на човечките фактори, кризите и административните ограничувања.
Со оваа интервенција, Џем А. го користи музејот како платформа за поширок дискурс за уметничкото производство, критиката и општествената улога на институцијата – отворајќи простор за сомнеж, хумор и дијалог.
Џем А. е познат како креатор на популарната страница за уметнички мемиња @freeze_magazine, но и по своите контекст-специфични инсталации и колаборативни проекти што истражуваат теми на опстанок, отуѓување и иронија во уметничкиот свет.
Неговите дела биле изложени во институции како Louisiana Museum of Modern Art, Barbican Centre, Berlinische Galerie, Museum Wiesbaden, и биле вклучени на documenta 15, Istanbul Modern, Mudam Luxembourg, Klima Biennale Wien, како и на 14. Биенале на млади уметници во МСУ Скопје. Како предавач, тој соработувал со Royal College of Art London, Central Saint Martins, HEAD Genève, HDK-Valand, и Universität der Künste Berlin.
Музејот на современата уметност со задоволство објавува дека е добитник на грант од Фондацијата Мондриан (The Mondriaan Fund) од Холандија. Средствата од грантот ќе бидат наменети за набавка на техничка опрема и поддршка на продукцијата во рамките на програмските активности на музејот. Благодарни сме на Фондацијата Мондриан за довербата и поддршката, како и на сите што придонесуваат кон остварување на нашата мисија.
Каталог од ретроспективна изложба: Јован Шумковски, Вода | Ѕид, 2020-2021
Издавач: Музеј на современата уметност Скопје, 2024
Автор: Зоран Петровски
Текст: Зоран Петровски, Владимир Јанчевски, и репринт на текстови од Небојша Вилиќ, Валентино Димитровски, Лазо Плавевски, Барбара Барш, Љиљана Неделковска, Викторија Васева Димеска
Фотографија: Станимир Неделковски
Дизајн и подготовка на каталог: Јован Шумковски, Михајло Мотески, Зоран Петровски,
Дизајн на корица: Јован Шумковски, Станимир Неделковски
Јазик: Македонски со англиски превод
Корица и димензии: мек повез, 22 х 27 см
Страници: 248
ISBN-13/978-608-264-016-7
COBISS.MK-ID 63658245
Jovan Shumkovski, Water-Wall (превземи ПДФ каталог)
Во рамките на Интердисциплинарната програма, во последните пет години се реализираа редица предавања од различни сфери на критичката теорија, уметничката критика, современата уметност и музеологија, како и повеќе разговори и лично претставувања на делата на македонски и светски уметници.
Дел од таа видео и аудио архива, која е веќе објавена на Јутјуб каналот и на Фејсбук мрежата на МСУ, може да се проследи и на музејската вебстрана, која е од скоро поставена во делот на Едукативните програми https://msu.mk/predavanja/
Музејот на современата уметност – Скопје со особено задоволство ја инфомира јавноста дека е комплетиран најновиот број на списанието за современа уметност, култура и теорија „Големото стакло.“
Поттикнат од преставувањето на колекцијата МСУ-Скопје во Кунстхале Виена во 2023 година, ова издание се насочува кон актуелните дебати во критичката музеологија и пристапите кон преиспитувањето на кураторските практики, музејските колекции, галериските простори и застапеноста на публиката. Во оваа насока се вклучени значајни оригинални прилози кои се однесуваат на релациите помеѓу критичките музеи, претставувањето на културните различности, практиките на деколонизација, како и музеолошки концепти кои ги адресираат и вон-човечките простори.
Меѓу авторите застапени со свои текстови се Катажина Муравска-Мутезиус, Соња Абаџиева, Јесус Педро Лоренте, Бојана Пишкур, Марија Ѓорговиќ, Фиона Камерон, Адам Ночек, кураторскиот колектив WHW и други.
Главен одговорен уредник на списанието е Тихомир Топузовски
Соработници во уредувањето на овој број се Ивана Васева и Владимир Јанчевски.
Дизајнот на списанието е на Денис Сарагиновски
150 страни
Содржина:
6
Katarzyna Murawska-Muthesius:
The Critical Museum Postscriptum
12
Pedro Jose Lorente:
Self-reflective Museums and (meta)Museographical
Reappraisals: The Special Case of
Museums of Contemporary Art
20
Bojana Piškur:
Some thoughts on decolonizing the art institutions
26
Marija Đorgović:
From a Critique of the Institution to a Critical Institution?
The Case of the Museum of Yugoslavia
33
Sonja Abadžieva:
At the Center of the Cyclone
38
What, How & for Whom/WHW
No Feeling Is Final. The Skopje Solidarity Collection
52
Fiona R. Cameron:
Curating and Museologies in More-than-Human Worlds
59
Research and Exhibition Project:
Landscape of Anxiety
102
Adam Nocek:
On the Architectures of Hospitality in
Agroecological Urbanisms
114
The MoCA’s exhibition
All That We Have in Common
Jovanka Popova
124
The MoCA’s exhibition
Bitter Sugar
Multimedia project by Gjorgje Jovanovik
Vladimir Janchevski and Blagoja Varoshanec
134
The MoCA’s exhibition
The Future as a Project
Doxiadis in Skopje
Jovan Ivanovski, Vladimir Deskov,
Ana Ivanovska Deskova, Kalliopi Amygdalou,
Kostas Tsiambaos, Tea Damjanovska, Mihajlo
Stojanovski and Christos Kritikos.
142
The MoCA’s exhibition
On Defragmentation as a Freeing Mental Space and
Societal Necessity
Vladimir Janchevski and Blagoja Varoshanec
Проектот на модната куќа агнес б., уникатното списание point d’ironie (www.pointdironie.com) во најновото 67. издание го претставува проектот на Леонард Хилтон Мекгар ака Футура, американскиот графити уметник кој заедно со Жан Мишел Баскија, Кит Харинг и Кени Шарф во 1980-те години стана познат со воведувањето на апстрактниот сликарски израз во уличните графити.
Типично распореден на осум страни, кои ги добива секој уметник поканет од уредникот на списанието, познатиот швајцарски куратор Ханс Улрих Обрист, point d’ironie во последното издание ја донесува анти-воената порака на Футура, како што гласи и насловот на неговиот проект NO GUERRA: „БЕЗ ВОЈНА е креативна презентација на концепти, индивидуи, места и идеи. Благодарам за вашите анти-воени размислувања …“
Списанието се печати во сто илјади копии и бесплатно се дистрибуира до уметнички институции и галерии во над сто земји во светот. Музејот на современата уметност е единствен дистрибутер за Македонија повеќе од дваесет години. Музејот списанието го добива во ограничен тираж од сто копии, кои можат да се добијат бесплатно во музејската продавница.
Тихомир Топузовски е новиот директор на Музејот на современата уметност. По неодамнешната оставка на Мира Гаќина, Топузовски доаѓа на функцијата вршител на должноста директор на Музејот на современата уметност од неговата позиција уредник на музејската Интердисциплинарна и дискурзивна програма, како и главен уредник на списанието Големото стакло (The Large Glass Journal).
Тихомир Топузовски има докторирано на Универзитетот во Бирмингем, Велика Британија. Дипломирал на Филозофскиот факултет во Скопје и на Академијата за ликовни уметности во Скопје, каде има одбрането и магистерски труд. Реализирал постдокторски истражувачки престој на Универзитетот Содерторн во Стокхолм, Шведска. Неговите истражувачки интереси се фокусираат на пресекот помеѓу визуелните уметности, филозофијата, политиката и науките за животната средина. Добитник е на повеќе награди, стипендии и истражувачки грантови. Неговите последни публикации вклучуваат монографија ,,Postanarchism and Critical Art Practices’’ која ќе се публикува од Bloomsbury Academic; Eдитирана книга со Сол Њумен, ,,The Posthuman Pandemic’’ (2021) , публикувана од Bloomsbury Academic, текстот ,,Aesthetics technique and spatial occupation in hybrid political regimes’’ (2021) објавено во списанието Baltic Worlds, Vol. XIV:3, pp 57-63 (2021), како и поглавје во книга со Лорен Андрес ,,Political protest, temporary urbanism and the deactivation of urban spaces’’ (2020), во изданието ,,Transforming Cities Through Temporary Urbanism – A Comparative Overview’’ публикувано од Springer. Има учествувано и организирано повеќе уметнички проекти и презентации во рамките на Интердисциплинарната и дискурзивна програма на МСУ, вклучувајќи ги ,,Без/редие во светот на уметноста’’ и ,,Пејзаж на вознемиреност.’’ Од 2018 година, Топузовски е главен и одговорен уредник на Large Glass Journal, годишно списание во издание на Музејот на современата уметност и посветено на современата уметност, култура и теорија.